Van onder de tafel, een dichtbundel

Gras

Ik lig in het gras
in de zon.
M’n hoed ligt
op mijn gezicht.
Schuin
zodat ik
nog iets van de wereld
kan zien.
Af en toe heel klein
een beetje zonneschijn.

Dit rake en grappige vers komt uit een heel bijzondere dichtbundel, Van onder de tafel, van Noortje van Kamer, beeldend kunstenaar en dichter uit Amersfoort. De bundel met haar verzamelde gedichten, geschreven tussen 1990 en 2014, verscheen dit jaar. In het voorwoord bedankt ze Hanneke Verbeek en Geerten van Gelder, de redactie van het Taalpodium-tijdschrift Schreef, voor hun hulp.

De bundel is prachtig geïllustreerd met foto’s van bijna 30 langs de weg gevonden autowieldoppen. Die zijn door Noortje heel mooi en kleurrijk beschilderd, als illustratie bij haar gedichten. Want niet alleen in haar poëzie, ook in haar beeldend werk is Noortje verrassend origineel en creatief, niet in de laatste plaats in de keuze van haar materialen. Het maken van haar creaties moet dan ook heel wat tijd en energie vragen. Ze heeft bijvoorbeeld veel waardering geoogst als “pijltjeskunstenares”!

Noortje is sinds 1991 lid van de vereniging Loesje en sinds 2009 van de vereniging Taalpodium. Ze heeft een mooie website die de moeite van het bekijken waard is. Wie interesse heeft in haar dichtbundel of haar kunstwerken, haar e-mailadres is: plakverkenner (apenstaartje) hotmail.com

Tot besluit nog even het titelgedichtje van de bundel.

De tafel

Onder de tafel
is de wereld anders
Wat je dan ziet is amusant
ook nog interessant
je ziet ’t in een ander verband
namelijk…van de onderkant.

Hartslagen van de mus, dichtbundel van Ali Şerik

DE GOUDEN TANDEN

Het was de koudste winterdag van januari

de wind drong door de muren heen 
door de ijsbloemen kon je niet naar buiten kijken
de waakhonden waren nog nooit zo stil
Op die dag stierf mijn opa in zijn slaap
volgens sommigen omdat zijn tijd op was
Toen de hele familie om hem heen was verzameld 
kroop ik in zijn garderobekast en verstopte mij daar
wilde niet dat opa dood was
ik was een kind van nog geen vijf
Op zijn sterfdag hebben wij opa begraven
de grond was keihard, de sneeuwstorm was meedogenloos
het duurde lang voor de bevroren aarde zich opende 
Volgens de traditie zouden ze opa eerst wassen
om hem daarna in een lijkwade te wikkelen
maar eerst moest iedereen de kamer uit
Een vreemde man kwam binnen
ik keek door de kier, hij begroette opa
sprak Arabische woorden uit het heilige boek
haalde een tang uit zijn aktetas
deed de mond van opa open
trok drie gouden tanden uit zijn mond
Ik hoorde het gekraak van de tanden
en hoe opa schreeuwde van pijn
Daarna kwam mijn vader binnen
opende zijn hand en deed de tanden in zijn broekzak
Sindsdien heb ik medelijden met diegenen
die gouden tanden hebben

Dit tamelijk gruwelijk, maar meeslepend geschreven gedicht komt uit de nieuwste dichtbundel Hartslagen van de mus van de Turks-Nederlandse dichter Ali Şerik (1962). Het is een rijkgevulde bundel, met ruim 160 -vaak lange- gedichten, waarin zijn vorige, eerder door mij besproken bundel uit 2011 is opgenomen: Doorbloeiend heimwee

De nieuwe bundel van Ali is op zondagmiddag 4 oktober 2015 op indrukwekkende wijze gepresenteerd in een overvolle Keizaal van de Amersfoortse Eemland Bibliotheek. Ik herhaal nog maar eens mijn suggestie om Ali Şerik uit te nodigen voor de Nacht van de Poëzie, waarvan de jongste (33e) aflevering weer grotendeels gevuld was met al lang gearriveerde, oude dichters.
Zoals ik het, met alle respect, ook jammer vind dat een zo bijzondere dichter als Ali Şerik is aangewezen op een internetuitgever. Bij Ali’s warmbloedige en beeldenrijke gedichten steekt heel wat erkende Nederlandse poëzie naar mijn smaak nogal kleur- en bloedeloos af…

 

 

de dag doet open: een juweel van een haikubundel

 

Beeld van Saar Scheerlings bij het titelgedicht

Als liefhebber van bibliofiele uitgaven – het leven is te kort voor onverzorgd uitgegeven boeken en slechte wijnen – stuit je soms op een verrassing die een toch al mooie dag helemaal goed kan maken. Dat overkwam mij gisteren, als gast op een gemoedelijke dichtersmiddag in mijn geboorteplaats Nuenen, waar ik kennismaakte met de dichter Luuk den Hartog. Hij bleek samen met de jonge kunstenares, Saar Scheerlings, een juweel van een bundel met haiku’s te hebben gemaakt. Al na een vluchtige blik op de inhoud, telde ik zonder aarzeling 15 euro neer voor in dit in eigen beheer uitgebrachte boekwerk (Druk: Weemen, Gemert 2014). De titel van deze bijzondere uitgave is ontleend aan deze haiku:

weer verdwijnt de maan
de koekoek verbergt zich niet
de dag doet open

Gevat in een stevige dikke kaft, bevat de (rechthoekige) dichtbundel de dag doet open precies 40 klassieke haiku’s, door de auteur geschreven tijdens een duizend kilometer lange voettocht van Sevilla naar Santiago de Compostela, de zogeheten Zilverroute (Via de la Plata). In plaats van minutieus een dagboek bij te houden, zoals gebruikelijk onder pelgrims, legde de dichter elke dag één ogenblik vast in een haiku van slechts drie korte regels, als ‘uitdrukking van een innerlijke ervaring’, in navolging van de grote Japanse meester Matsuo Basho (1644-1694).

Elke haiku is op de flankerende rechterpagina schitterend geïllustreerd door Saar Scheerlings, met landschappen. Los van de feitelijke topografie, variëren ze op het thema van de weg. Haar tekeningen zijn een lust voor het oog, zoals de hele vormgeving van het boek van goede smaak en kwaliteitsbesef getuigt. De haikuverzen zijn van grote klasse, spiritueel en aards tegelijk. Er schemert in een enkel melancholiek vers rouw door om een dierbaar persoon. Zoals in deze haiku:

jij was ook ginds
een leven om te vinden
de hemel zocht mee

 

Aan het slot van hun Ten geleide roepen de samenstellers de lezer op om hun ‘lees- en kijkboek’ zonder haast tot zich te nemen. “Zeshonderdtachtig lettergrepen, zo veel is dat niet, dus langzaam, wandelaar, langzaam.” Aan iedereen die voor een dergelijke trage, spirituele wandeling openstaat, beveel ik deze ‘reisgids’ van harte aan!

Omslag Haiku bundel de dag doet open
Het boek is te bestellen via l.denhartog29 (apenstaartje tussenvoegen) gmail.com