De armen van Meester Kroon


Namen van steden noemen die beginnen met de H van Heimwee (en van Hanneke). Hete tranen vergieten op een smal voetpad in Schalkhaar. Het verschil weten tussen goed doen en goed zijn. Groen alleen mooi vinden als het Zaans is. Boeken lezen of diep slapen om weg te wezen. Genieten van Zeeuwse suikerwafels. Alles verzamelen over Marilyn Monroe.

Dit en nog veel meer komt aan bod in het boek Kind geen bezwaar met zestig autobiografische verhalen van de Utrechtse auteur Hanneke Gunsing. Een fraai opgemaakte uitgave in stevige kaft van 152 pagina’s, verschenen bij uitgeverij Anderszins op 6 maart 2021, haar zeventigste verjaardag. De titel had ook kunnen luiden: Kind in niemandsland. Want het gevoel nergens thuis te zijn en nergens bij te horen vormt wel de rode draad door deze gebundelde herinneringen van Hanneke aan haar belevenissen als kind in tal van gast- en pleeggezinnen, in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw.

De vaak schrijnende voorvallen en situaties die zij meemaakte op haar weg naar zelfstandigheid worden in compacte zinnen en treffende beelden tot leven geroepen. Gaandeweg raak je als lezer vanzelf ondergedompeld in de belevingswereld van het kind en opgroeiend meisje dat Hanneke was. Ondanks alle pijn en heimwee doen haar verhalen weldadig aan, gekruid als ze zijn met milde wijsheid, intelligente introspectie, empathische warmte en gevatte woordspelingen.

Sommige verhalen raakten mij bij het lezen tot tranen toe. Zoals het verhaal over Meester Kroon van de tweede klas en zijn woordloze troostende opvang, die mij deed denken aan mijn eigen Meester van de tweede klas*. Ter illustratie citeer ik twee passages uit dit verhaal:

‘Ik ging graag naar school.
En vooral bij Meester Kroon.
Het was altijd rustig in de klas, er heerste een sfeer van warmte. Het was net of je in een warm bad stapte.
Ik kan me niet herinneren dat ik met hem over mijn moeilijkheden sprak.
Toch wist hij ervan, dat voelde ik wel.
Misschien heeft hij het aangevoeld, dat dit 7-jarig kind heel ongelukkig was.
(…)
Kennelijk vond Meester dat ik goed kon voorlezen, want dat mocht ik nogal vaak.
Zo ook die ene keer: het verhaal ging over een jongetje, dat bij zijn tante logeerde, omdat zijn moeder in het ziekenhuis lag.
Het verhaal ging over in een beschrijving van het gevoel van verdriet van dat jongetje, dat zijn moeder zo miste.
Ik heb het verhaal nooit uit kunnen lezen.
Halverwege kwam mijn eigen verdriet in golven naar boven.
Maar voordat ik in huilen uitbarstte, waren daar al die armen. De armen van Meester Kroon. Hij hield me alleen maar vast.
Het is een van de warmste herinneringen van mijn jeugd: de armen van de Meester.
Dat begrip voor verdriet zonder erover te praten.
Geen kind van de klas heeft me er ooit mee gepest.
Ik weet alleen nog dat het doodstil was in de klas.’

Kind geen bezwaar is te bestellen via www.uitgeverijanderszins.nl

*Zie: https://leomesmangedichten.com/2007/08/05/meester/

Lees ook mijn bespreking van het eerste boek van Hanneke: https://leomesmangedichten.com/2019/03/12/een-kleurrijk-leven-in-columns/

Spijkers uit de tijd. Robuuste bundel van een gevoelige dichter

Vandaag wil ik hier weer eens een dichtbundel bespreken en aanbevelen
van een debuterende dichter die bijzondere aandacht verdient. Spijkers uit de tijd verscheen in september 2020 bij uitgeverij De Wilg in Assen. De dichter is Hans van der Vlugt

In het voorwoord noemt hij zichzelf ‘eigenlijk nog een jonge dichter’. Tot zijn pensionering twee jaar geleden was hij werkzaam als loodgieter. Met het gieten van taal in diverse versvormen begon hij zo’n vijftien jaar geleden. Aanvankelijk overwegend rijmend, koos hij gaandeweg voor het vrije vers, zonder hoofdletters en interpunctie. Het resultaat van zijn dichtkunst presenteert hij in deze debuutbundel, uitgevoerd met een zware stevige kaft en gedrukt in een schreefloze, grote letter.

Met de publicatie van zijn poëtische eersteling markeert Hans van der Vlugt ook een ander belangrijk moment in zijn levensloop, namelijk het succesvol herstel, na twee lange en moeizame jaren, van de slokdarmkanker waaraan hij kort voor zijn pensioen werd geopereerd. Het gaat weer goed, zegt hij in zijn nawoord, ‘Mijn gewicht en energie nemen toe en ik heb weer volop toekomstdromen’.

Een bijzondere achtergrond, die extra benieuwd maakte naar de inhoud van deze bundel. Welnu, ik heb met veel plezier en hier en daar ook met ontroering rondgedwaald in deze verzameling van honderd kortere en langere gedichten. Ze zijn allemaal vanuit de persoonlijke herinnering en beleving van de dichter geschreven. Ultrakorte verzen las ik, waarin geestig met woorden wordt gespeeld, zoals dit…

Alleen

hij kan niet slapen
zij is vertrokken
en snurkt

…maar ook langere gedichten van filosofisch-mijmerende aard; over de aanblik van een eenzame eik, kampeergenoegens, ervaringen met kleinkinderen, intieme momenten met de levenspartner, ouder worden, de zin en de kunst van het leven, omgang met huisdieren, de beleving van ziekte en herstel. Ik las ook een trotse ode aan het loodgietersvak en over mooie herinneringen aan Utrecht. Gedichten dragen soms treffende titels als Gemorst verlangen, In niets zit iets, Alles is een beetje en eindigen meestal met een verrassende clou.

Graag besluit ik mijn recensie met een subliem verwoorde jeugdherinnering, die doet denken aan het werk van die wijze dichter uit het oosten, Willem Wilmink:

Ons trapveldje

met niet te veel gras
de doelpaal dat was onze jas

bij ons werd het spel niet stil gelegd
we waren allen scheids zo gezegd
hadden soms een vliegende kiep
iemand die heel hard liep

de opstelling dat wisten we pas
als iedereen er was

Een kleurrijk leven in columns

Wat in het vat zit, verzuurt niet, zo luidt het gezegde.

Dat geldt zeker voor de bundel D’ OORSPRONG, Columns van een kleurrijk leven van de Utrechtse schrijfster Hanneke Gunsing. Haar prachtboek van 244 bladzijden (met harde kaft, stofomslag en leeslint!) verscheen in 2012, maar heeft nog niets aan frisheid en zeggingskracht ingeboet. Het bestaat uit een verzameling columns, die een periode van bijna 30 jaar bestrijken uit het veelbewogen leven van de auteur. Ze verschenen in huis-aan-huisbladen in diverse dorpen en haar huidige woonplaats Utrecht en in vaktijdschriften uit de pleegzorg en de wereld van autisme en stervensbegeleiding.

Deze opsomming doet een boek met zware kost vermoeden. Niets is minder waar! De met bewonderenswaardig talent voor introspectie opgeschreven verhalen over de soms heftige belevenissen als pleegkind, moeder van een zoon met autisme en welzijnswerkster, worden steeds gekruid met snufjes humor, wijsheid en hoop. Elke column is eigenlijk een goed opgebouwd, met vlotte pen geschreven miniatuurverhaal, dat ‘lekker wegleest’. Al is het zonde om ze in één ruk achter elkaar te lezen. Niet voor niets, zijn de columns naar levensfase gegroepeerd in het boek.

De verhalen over de kinderjaren in het eerste deel grepen me soms naar de keel. ‘Mijn jeugd is mijn winter’, schrijft Hanneke beeldend (gelukkig gevolgd door warmere seizoenen in de rest van haar leven.)  Alleen al om die miniatuurverhalen met jeugdherinneringen verdient dit boek, ook zeven jaren na zijn verschijning, meer lezers. En ook om de verrijkende kennismaking met een inderdaad kleurrijk persoon die, ondanks alle zwarigheden op haar pad door de tijd, gretig en optimistisch in het leven staat en met een groot en warm hart. Empathie in optima forma!

D’OORSPRONG, Columns van een kleurrijk leven is te bestellen via haar Facebookaccount of via e-mail: hgunsing@planet.nl
(Prijs: 15 euro plus circa 4 euro verzendkosten. Na bestelling ontvangt men info over de wijze van betaling.)

F3AF9588-AFBC-4F9F-8757-D677E62EEB26