Winter en ouderdom

Moi, qui suis vieux comme l’hiver / Ik, die zo oud ben als de winter.

Onvergetelijke zin uit Comme à Ostende, een ontroerend chanson, geschreven door Jean-Roger Caussimon (1918-1985).
Het werd door hemzelf gezongen en door de met hem bevriende Franse chansonnier, Léo Ferré, die dit en vele andere liederen van hem op muziek zette.
Ik ken opnames van beide vertolkingen en kan niet zeggen welk van de twee ik het mooist vind.
Waarom raakt mij de aangehaalde zin telkens opnieuw bij het luisteren?

Het lied vertelt over een uitstapje met vrienden in een regenachtig Oostende, de Belgische havenstad, badplaats én geboorteplek van de befaamde kunstschilder James Ensor.
Maar die ene zin onthult dat we vooral te maken hebben met een melancholieke bezinning van de dichter op het eigen ouder worden en het daarmee onverbrekelijk verbonden verlies aan dromen en verlangens.

Ook nu de winter in onze contreien steeds meer een verdwijnend fenomeen lijkt te worden, blijft de beeldspraak in deze zin voor mij actueel.
Ouderdom is de winter van ons leven, met zijn intense en verwarrende beleving van verlangen en weemoed.

The day after

Allemachtig:
vier jaren nog
en ik ben tachtig!

Maar tot nu toe
vind ik alles
nog allemachtig…

…prachtig.

Scheveningen, 6 september 2025

(De eerste strofe is een variant op een versje van Hans Dorrestijn.)

Over verjaardagen gesproken (voor P.)

Je gelooft je eigen leeftijd niet,
of je nu vijftig wordt, of honderd.

Het zijn altijd anderen die het spel bederven
en zwaaien met je rijbewijs of pas,

onderwijl roepend dat een mens
zo oud is als hij zich voelt!

Alsof dat een geldig excuus is
voor iemands gemoedsrust te verstoren.

De enige troost is, dat je zelf af en toe
ook iemand begroeten kunt met de kreet:

’Wat zie jij er nog jong uit voor je leeftijd!’

Vier Perzische kwatrijnen


Het eerste groeien aan den waterkant
hoe wel herkent het zinnende verstand
dons van een cherublip daarin en waas
van kinderwangen in de jonge plant.

Veel kostbaar bloed heeft ‘s werelds loop gestort
en menig bloem is onverhoopt verdord;
verhef u niet op jongzijn en op glans,
de knop valt af, eer zij geopend wordt.

De wereld gaat en gaat, als lang na deze
mijn roem verging, mijn kennis hooggeprezen.
Wij werden vóór ons komen niet gemist,
na ons vertrek zal het niet anders wezen.

O droomend hart, kies u een nieuw vertier
in vrouwenwang en purperen eglantier;
licht als kwikzilver vlieten onze dagen,
de pracht der jeugd zinkt als een bergrivier.


Vier melancholische kwatrijnen over de vergankelijkheid uit de Rubaijat van Omar Khayyam (1048-1131) in de vertaling door J.H. Leopold in zijn bundel Verzen. (Op de foto de omslag van de tweede druk uit 1920.)