Het leed dat oorlog heet

gesneuvelde zoon

Vanmorgen in de trein werd ik getroffen door deze foto (AFP) in de Spits van een rouwende moeder in de Wit-Russische hoofdstad Minsk bij het graf van haar in Afghanistan gesneuvelde zoon. Volgens het bijschrift duurde de “campagne” in de jaren tachtig tien jaar. Er kwamen 13.000 Sovjetmilitairen om en naar schatting 1 miljoen (!) burgers en verzetsstrijders aan Afghaanse zijde. Daarna kwam de Taliban aan de macht. En nu is het er weer oorlog. De foto deed mij denken aan het prachtige gedicht dat Gerard Reve schreef voor buurvrouw H. te G., GRAF TE BLAUWHUIS.

Joodse wijsheid over de liefde

Martin_Buber_portrait

Liefhebben wil zeggen: de behoeften van den ander gevoelen als zijn eigen en toch daarbij den eigen overvloed gewaar worden, om dien helpende uit te delen. Rabbi Mosje Leib vertelde: “Ik heb de liefde geleerd van een dorpsbewoner. Die zat eens samen met andere boeren, en toen zijn hart vrolijk was door den wijn, sprak hij tot een van hen: “Gevoelt gij liefde voor mij, of niet?” En hij antwoordde: “Ik voel waarlijk liefde voor je.” De eerste sprak: “Gij zegt, dat ge liefde voor mij hebt, weet gij dan, wat mij ontbreekt? Zoudt gij mij in waarheid liefhebben, dan zoudt ge dit weten.” Toen zweeg de ander en was niet in staat een woord te zeggen. Ik echter begreep, dat dìt de liefde tot de mensen is: te voelen hun noden en te dragen hun leed.

Uit: Martin Buber, De legende van den Baalsjém (N.Kluwer Deventer 2e druk)

Ter herinnering aan mijn lieve collega Magda Wijker, die ons op 18 oktober 2008 door de dood is ontvallen.

Reclame

In de trein passeerde ik ter hoogte van Geleen een fitnesscentrum, dat pal naast een begraafplaats is neergezet. Als reclame stond op de voorgevel in sierlijke letters geschreven: We keep you moving. Door de merkwaardige ligging van het gebouw kreeg deze leuze een (onbedoeld?) komisch effect. Voor de buren komt de belofte in elk geval te laat. Daarom bedacht ik er een tweede regel bij: For the time being.