Dierbaar gedicht in beeld

Tegen deze prachtige achtergrond – vervaardigd door Marianne Schellekens – mocht ik een korte poëzievoordracht houden, tijdens een middag met 15 andere dichters op 25 januari 2016 in Kunsthandel Art Dumay te Nuenen. (Op afbeelding klikken voor beter beeld.)

‘De Aardappeleters’ als beeldengroep in brons terug in Nuenen

Wat De Nachtwacht is voor Amsterdam zijn De Aardappeleters voor Nuenen. Rembrandt en Vincent, twee kunstenaars zo groot dat het noemen van hun voornaam volstaat, brachten allebei een groep mensen in beeld, in een intiem clair-obscur. Maar hoe anders hun samenstelling en hoe anders ook de kleuren waarin ze de gestalten hebben neergezet!

In Vincents meesterwerk geen spoor van de pracht en praal die Rembrandts sublieme schuttersstuk tentoonspreidt. We zien een, om een tafel gezeten, eenvoudige boerenfamilie aan een sobere avonddis, enkel bestaande uit gekookte aardappelen en koffie. Hun hoofden, handen en lijven zijn getekend door de harde strijd om het bestaan en, om Vincent’s eigen woorden te gebruiken in zijn brief van begin mei 1885 aan broer Theo, “geschilderd in zowat de kleur van een goed stoffige aardappel, ongeschild natuurlijk.”

130 jaar later, op 9 december 2015, hebben De Aardappeleters als bronzen beeldengroep een plek gekregen in het Park, het groene hart van Nuenen. Niet ver van de akkers waar de boeren van Nuenen hun aardappels pootten en rooiden. Niet ver ook van de plek waar zij na een kort en onbarmhartig leven onder simpele houten kruisjes werden begraven.
Voortaan zijn ze tastbaar en ‘betastbaar’ terug in het midden van de Nuenense gemeenschap. Als hommage van de Eindhovense kunstbroeder Peter Nagelkerke aan de wereldberoemde schepper van De Aardappeleters. Maar evenzeer als blijvend aandenken aan de boeren en wevers, in Nuenen en elders in Brabant, die Vincent van Gogh boven alle andere mensen liefhad.

 

(foto’s Lia van de Burgt-Mesman)

Herinnering aan atelier Vincent in rk kosterswoning Nuenen

Plastiek Vincent van Gogh Nuenen  (foto: Jef Kuijten)

Op 23 oktober 2015 werd aan het Park in Nuenen een klein plastiek onthuld van Vincent van Gogh, gezeten voor zijn schildersezel. Het subtiele kunstwerk van de Eindhovense kunstenaar Peter Nagelkerke staat in de voortuin van het pand Park 49-51, precies op de plek waar de in 1935 afgebroken kosterswoning stond van de nabij gelegen rooms-katholieke Clemenskerk. Gedurende 1,5 jaar huurde Vincent van Gogh in de jaren 1884-1885 ruimte voor zijn atelier en later ook zijn eigen onderdak bij de toenmalige koster en organist Johannes Schafrat en zijn gezin. Hier maakte Vincent o.a. zijn wereldberoemde schilderij ‘De Aardappeleters’.
In het kader van de onthulling van het gedenkteken heb ik onderstaand gedicht geschreven en op 23 oktober mogen voordragen.

VINCENTS AFSCHEID VAN NUENEN

Van Nuenen afscheid nemen viel hem zwaar.
Hij zou de boeren en de wevers missen,
Wier hard bestaan hij met inkt en krijt en verf
In onuitwisbare beelden had vereeuwigd.

Van Nuenen afscheid nemen viel hem zwaar.
Hij zou het Brabants landschap missen,
Met zijn hoge peppels en zonsondergangen,
Die zijn ogen branden deden als zijn hart.

Van Nuenen afscheid nemen viel hem zwaar.
De warmte van de Schafrats zou hij missen.
Hun gastvrij huis vol kinderstemmen.
Zijn ruim maar volgestouwd atelier.

Niet missen zou hij vaders kille pastorie,
Noch het mangelhok dat hem benauwde.
Het was in de kosterswoning dat Vincent
Zijn grootste boerenwerken heeft geschapen.