Niets meegemaakt

holocaust monument berlijn

Holocaustmonument Berlijn

Niets meegemaakt tot nu toe van gewicht.
Niet vervolgd, verdreven
Of naar een kamp versleept.

Honger en gebrek gingen aan je deur voorbij.
Oorlogsgeweld enkel bekend
Van herdenkingen en tv.

Maar wie weet bewijst de geschiedenis
Je nog eens de twijfelachtige eer
Bij je langs te komen.

En wie weet welke rol
Je zal zijn toebedeeld: die van
Getuige, slachtoffer of dader?

Het leed dat oorlog heet

gesneuvelde zoon

Vanmorgen in de trein werd ik getroffen door deze foto (AFP) in de Spits van een rouwende moeder in de Wit-Russische hoofdstad Minsk bij het graf van haar in Afghanistan gesneuvelde zoon. Volgens het bijschrift duurde de “campagne” in de jaren tachtig tien jaar. Er kwamen 13.000 Sovjetmilitairen om en naar schatting 1 miljoen (!) burgers en verzetsstrijders aan Afghaanse zijde. Daarna kwam de Taliban aan de macht. En nu is het er weer oorlog. De foto deed mij denken aan het prachtige gedicht dat Gerard Reve schreef voor buurvrouw H. te G., GRAF TE BLAUWHUIS.