In de trein

Je zit in de trein en ziet weilanden, bomen, boerderijen aan je voorbijflitsen, voor zover geluidschermen langs het spoor het zicht niet belemmeren. En je weet: dit moment komt nooit meer terug. Zoals je ook beseft, dat je maar een fractie waarneemt van alles wat om je heen bestaat en gebeurt. De mens is het enige zoogdier dat niet samenvalt met het hier en nu en zich van het verglijden van de tijd en de eindeloze ruimte om zich heen bewust is.

Maar is er één mens die begrijpt waarom we (er) zijn? Velen geloven of hopen het te weten op grond van een of andere openbaring, dus van horen zeggen. Anderen beroepen zich voor hun inzicht op directe mystieke ervaringen, al dan niet geknield op een bed violen. Ervaringen die per definitie het menselijk verstand te boven gaan en onnavolgbaar zijn voor wie ze niet deelachtig wordt; als de betrokkene het nieuws van zijn uitverkiezing al niet in de zoom van zijn mantel verstopt, of er het zwijgen toe doet, omdat “men er niet over spreken kan”.

Je kunt als eenvoudige sterveling ook proberen te aanvaarden dat je het leven niet begrijpt en je er desondanks met hart en ziel aan overgeven. Je eigen leven kan zinvol zijn, zelfs als hét leven geen zin zou hebben. Wat we, zoals gezegd, niet weten. 

IN DE TREIN

berijpte bomen
berijpte velden

roerloze schapen
in de kou

een rode zon
die stijgt en stijgt

het ochtendblad
blijft in de tas

ik wou dat het
immer winter

immer Winter-
reise was

In de overgang (Kirgizië)

IMG_2259

Deze week was ik in Kirgizië. Deze prachtige maar straatarme bergstaat in Centraal-Azië is zes keer groter dan Nederland en er wonen 5 miljoen mensen. De sociale ramp die ‘transitie’ heet, is schrijnend zichtbaar in de voormalige Sovjetrepubliek. Twee derde van de bevolking leeft onder de armoedegrens. De dagelijkse strijd om te overleven biedt ze weinig ruimte om van de nieuw verworven vrijheid te genieten. Toch neemt de roep om democratie toe, zoals bleek uit straatprotesten in maart 2005 en begin vorige maand.

De prijs van de vrijheid is hoog: staatsbedrijven die verdwijnen, massale emigratie als gevolg van de werkloosheid, toenemende kinderarbeid, buitenlandse investeerders  die nieuw werk brengen dat elders verboden is, zoals de levensgevaarlijke productie van asbestgolfplaten. “Ik heb liever over 40 jaar kanker dan nu mijn baan en inkomen te verliezen“, zei een bijna huilende werkneemster in een fabriek die we bezochten.
De traditionele vakbonden kunnen weinig bescherming bieden tegen het misbruik door multinationals en de ontmanteling van de communistische verzorgingsstaat. In het verleden beperkte hun functie zich tot die van een sociaal-culturele dienst van het bedrijf. Ze proberen te redden wat er te redden valt.

Maar ze leren ook nieuwe vaardigheden om als een echte vakbond te opereren, die mensen beschermt tegen de uitwassen van het wilde kapitalisme en krijgen daarbij hulp van collega’s uit het buitenland. Dat was de reden van mijn bezoek deze week als lid van een internationale vakbondsmissie. Er is wel degelijk hulp die helpt. En wat was het weer een mooie ervaring kennis te maken met zoveel aardige, goedwillende en leergierige mensen, ook in Kirgizië!

LIEVER NIET

Hoe sterven vliegen eigenlijk?
Niemand die het weet.

De mensen die als vliegen sterven
Zijn te druk met sterven.

En vliegen geven zoals bekend
Geen interviews.

Waaróm mensen in bepaalde streken
Als vliegen sterven weten we

Liever niet.